در منظومهی عبادی شیعه، ائمه معصومین علیهمالسلام نه تنها الگوهای کمال اخلاقی هستند، بلکه خود واسطههای فیض و گشایشگرانی هستند که طریق ارتباط مستقیم با درگاه الهی را به شیعیان میآموزند. در میان این گنجینهی عبادی، نمازها و اعمالی که به هر یک از حضرات معصومین علیهمالسلام منسوب است، جایگاهی ویژه دارند.
نماز منسوب به امیرالمؤمنین، علی بن ابیطالب علیهالسلام، از جمله این اعمال شریف است که شیعیان برای رفع مشکلات بزرگ، برآورده شدن حاجات مهم و طلب آمرزش گناهان به آن متوسل میشوند. این نماز، تجلیبخش این باور عمیق است که ارتباط با اوصیاء پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم، راهی مطمئن برای نزدیک شدن به پروردگار است.
در این بخش از مقالات خاندان عصمت موسسه ثاقب، قصد داریم تا این عمل پرفضیلت را بهطور دقیق معرفی کنیم.
نماز امام علی(ع) چیست و چه فضیلتی دارد؟
نماز امیرالمؤمنین، علی بن ابیطالب علیهالسلام یک عمل عبادی پرفضیلت است که در زمرهی نمازهای توصیهشده، بهویژه برای روز جمعه، قرار دارد.
فضیلت و اهمیت
فضیلت این نماز به حدی است که در کتب معتبر شیعی، به نقل از امام صادق علیهالسلام، برای آن ثوابهای عظیمی ذکر شده است. این فضیلتها را میتوان در دو بعد اصلی خلاصه کرد:
آمرزش گناهان: هر کس این نماز را بهجا آورد، از تمام گناهانش پاک میگردد، مانند روزی که از مادر زاده شده است.
برآورده شدن حاجات: حاجات و خواستههای او در پیشگاه خداوند متعال برآورده خواهد شد.
ممارست بر این نماز، نهتنها فضیلتهای فراوانی دارد، بلکه سبب تقویت بنیانهای ایمانی و ایجاد ارتباطی عمیق و معنوی با محضر امیرالمؤمنین، علی بن ابیطالب علیهالسلام میشود.
نیت و نحوه خواندن نماز امام علی (ع)
سُبْحَانَ مَنْ لَاتَبِيدُ مَعالِمُهُ، سُبْحانَ مَنْ لَاتَنْقُصُ خَزائِنُهُ، سُبْحَانَ مَنْ لَا اضْمِحْلالَ لِفَخْرِهِ، سُبْحانَ مَنْ لَايَنْفَدُ مَا عِنْدَهُ، سُبْحَانَ مَنْ لَاانْقِطَاعَ لِمُدَّتِهِ، سُبْحَانَ مَنْ لَايُشَارِكُ أَحَداً فِى أَمْرِهِ، سُبْحانَ مَنْ لَا إِلٰهَ غَيْرُهُ.
يَا مَنْ عَفَا عَنِ السَّيِّئاتِ وَلَمْ يُجازِ بِهَا ارْحَمْ عَبْدَكَ يَا اللّٰهُ، نَفْسِى نَفْسِى أَنَا عَبْدُكَ يَا سَيِّدَاهُ، أَنَا عَبْدُكَ بَيْنَ يَدَيْكَ أَيَا رَبَّاهُ، إِلٰهِى بِكَيْنُونَتِكَ يَا أَمَلَاهُ، يَا رَحْمَانَاهُ يَا غِيَاثَاهُ، عَبْدُكَ عَبْدُكَ لَاحِيلَةَ لَهُ يَا مُنْتَهىٰ رَغْبَتَاهُ، يَا مُجْرِىَ الدَّمِ فِى عُرُوقِى، يَا سَيِّدَاهُ يَا مَالِكَاهُ، أَيَا هُوَ أَيَا هُوَ، يَا رَبَّاهُ، عَبْدُكَ عَبْدُكَ لَا حِيلَةَ لِى وَلَا غِنىٰ بِى عَنْ نَفْسِى، وَلَا أَسْتَطِيعُ لَهَا ضَرّاً وَلَا نَفْعاً، وَلَا أَجِدُ مَنْ أُصَانِعُهُ، تَقَطَّعَتْ أَسْبَابُ الْخَدَائِعِ عَنِّى، وَ اضْمَحَلَّ كُلُّ مَظْنُونٍ عَنِّى، أَفْرَدَنِى الدَّهْرُ إِلَيْكَ فَقُمْتُ بَيْنَ يَدَيْكَ هٰذَا الْمَقامَ، يَا إِلٰهِى بِعِلْمِكَ كانَ هٰذَا كُلُّهُ فَكَيْفَ أَنْتَ صَانِعٌ بِى؟ وَلَيْتَ شِعْرِى كَيْفَ تَقُولُ لِدُعَائِى؟ أَتَقُولُ نَعَمْ أَمْ تَقُولُ لَا؟
فَإنْ قُلْتَ: لَا، فَيَا وَيْلِى يَا وَيْلِى يَا وَيْلِى، يَا عَوْلِى يَا عَوْلِى يَا عَوْلِى، يَا شِقْوَتِى يَا شِقْوَتِى يَا شِقْوَتِى، يَا ذُلِّى يَا ذُلِّى يَا ذُلِّى، إِلَىٰ مَنْ ؟ وَمِمَّنْ ؟ أَوْ عِنْدَ مَنْ ؟ أَوْ كَيْفَ ؟ أَوْ مَاذَا ؟ أَوْ إِلىٰ أَيِّ شَىْءٍ أَلْجَأُ ؟ وَمَنْ أَرْجُو ؟ وَمَنْ يَجُودُ عَلَىَّ بِفَضْلِهِ حِينَ تَرْفُضُنِى يَا وَاسِعَ الْمَغْفِرَةِ؟ وَ إِنْ قُلْتَ نَعَمْ، كَمَا هُوَ الظَّنُّ بِكَ، وَالرَّجَاءُ لَكَ، فَطُوبَىٰ لِى أَنَا السَّعِيدُ وَ أَنَا الْمَسْعُودُ، فَطُوبَىٰ لِى وَأَنَا الْمَرْحُومُ؛
يَا مُتَرَحِّمُ يَا مُتَرَئِّفُ يَا مُتَعَطِّفُ يَا مُتَجَبِّرُ يَا مُتَمَلِّكُ يَا مُقْسِطُ، لَا عَمَلَ لِى أَبْلُغُ بِهِ نَجَاحَ حَاجَتِى، أَسْأَلُكَ بِاسْمِكَ الَّذِى جَعَلْتَهُ فِى مَكْنُونِ غَيْبِكَ وَاسْتَقَرَّ عِنْدَكَ فَلَا يَخْرُجُ مِنْكَ إِلَىٰ شَىْءٍ سِوَاكَ، أَسْأَلُكَ بِهِ وَبِكَ وَبِهِ فَإنَّهُ أَجَلُّ وَأَشْرَفُ أَسْمائِكَ، لَاشَىْءَ لِى غَيْرُ هٰذَا وَلَا أَحَدَ أَعْوَدُ عَلَىَّ مِنْكَ، يَا كَيْنُونُ يَا مُكَوِّنُ، يَا مَنْ عَرَّفَنِى نَفْسَهُ، يَا مَنْ أَمَرَنِى بِطَاعَتِهِ، يَا مَنْ نَهَانِى عَنْ مَعْصِيَتِهِ، وَ يَا مَدْعُوُّ يَا مَسْؤُولُ، يَا مَطْلُوباً إِلَيْهِ رَفَضْتُ وَصِيَّتَكَ الَّتِى أَوْصَيْتَنِى وَلَمْ أُطِعْكَ، وَلَوْ أَطَعْتُكَ فِيَما أَمَرْتَنِى لَكَفَيْتَنِى مَا قُمْتُ إِلَيْكَ فِيهِ، وَأَنَا مَعَ مَعْصِيَتِى لَكَ راجٍ فَلَاٰ تَحُلْ بَيْنِى وَبَيْنَ مَا رَجَوْتُ؛
يَا مُتَرَحِّماً لِى أَعِذْنِى مِنْ بَيْنِ يَدَىَّ وَمِنْ خَلْفِى وَمِنْ فَوْقِى وَمِنْ تَحْتِى، وَمِنْ كُلِّ جِهَاتِ الْإِحَاطَةِ بِى . اللّٰهُمَّ بِمُحَمَّدٍ سَيِّدِى، وَبِعَلِيٍّ وَ لِيِّى، وَبِالْأَئِمَّةِ الرَّاشِدِينَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ اجْعَلْ عَلَيْنا صَلَواتِكَ وَرَأْفَتَكَ وَرَحْمَتَكَ، وَأَوْسِعْ عَلَيْنَا مِنْ رِزْقِكَ، وَاقْضِ عَنَّا الدَّيْنَ وَجَمِيعَ حَوَائِجِنا يَا اللّٰهُ يَا اللّٰهُ يَا اللّٰهُ، إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ.
اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَى النَّبِيِّ الْعَرَبِيِّ وَآلِهِ.
سخن پایانی
نماز امیرالمؤمنین، علی بن ابیطالب علیهالسلام گنجینهای ارزشمند از میراث عبادی است که به آسانی، راه دسترسی به مغفرت و گشایش امور را برای مؤمنین فراهم آورده است. این چهار رکعت نماز پرفضیلت، با تکرار پنجاهگانه سوره توحید در هر رکعت، یک تمرین عمیق توحیدی و یک نجوای عاشقانه با پروردگار است.
با عمل به این فریضه و قرائت دعای شریف پس از آن، فرصتی مهیا میشود تا فرد، با اعتراف به ضعف و نیاز خود و با واسطهگری امیرالمؤمنین، علی بن ابیطالب علیهالسلام، نه تنها گناهان گذشته را پاک کند، بلکه تمامی حاجات مهم دنیوی و اخروی خویش را با اطمینان از برآورده شدن، از درگاه احدیت طلب نماید.
نماز امام علی علیهالسلام، یادآور این حقیقت است که اهل بیت علیهمالسلام همواره راهنمایان ما به سوی نور هستند. در لحظات نیاز و در اوج سختیها، رجوع به این اعمال مجرّب، سبب آرامش روح و گرهگشایی از کارهای دشوار خواهد بود. این عمل را مغتنم شمرده و دل خود را با نور این عبادت منور سازیم.








